Rode Kruis-Vlaanderen schaart zich achter versoepeld uitstelbeleid inzake bloeddonatie door mannen die seks hebben met mannen

Mechelen, 10 november 2016 – Eerder deze week verscheen een nieuwe voorstel van minister van Volksgezondheid Maggie De Block omtrent de opheffing van de levenslange uitsluiting van mannen die seks hebben met mannen (MSM) als bloedgever. Rode Kruis-Vlaanderen hanteert – ter bescherming van de patiënt – tot nu toe een beleid van levenslange uitsluiting in lijn met de wetgeving, maar kan zich op basis van huidige wetenschappelijke evidentie vinden in het nieuwe uitsluitingsvoorstel van 1 jaar.

Waarom mogen mannen die seks hebben met mannen geen bloed geven? Het is een van de meest gestelde vragen over bloed geven. Het uitgangspunt voor deze bestaande voorzorgsmaatregel is de veiligheid garanderen van de patiënt die bloed toegediend krijgt. Dit blijft ook gegarandeerd bij   het nieuwe plan – bloed geven kan indien je als man één jaar lang geen seks gehad hebben met een andere man – dat nu op tafel ligt.

Omdat Rode Kruis-Vlaanderen begrip heeft voor de emoties die gepaard gaan met deze maatregel, vindt de organisatie het belangrijk om dit nieuwe, wetenschappelijk onderbouwde voorstel correct te kaderen én te duiden dat dit geen discriminerende maatregel betreft.

Veilige bloedproducten: samenspel van verschillende veiligheidslagen

Om de veiligheid van bloedproducten te verzekeren, moeten bloeddonoren aan bepaalde vereisten voldoen. Of een donor geschikt is, wordt beoordeeld op basis van een vragenlijst over de medische voorgeschiedenis van een kandidaat en een bijhorend gesprek tussen donor en afnamearts. Daarbij worden verschillende risicofactoren bevraagd: verblijf in het buitenland, tatoeages, gebruik van drugs en seksueel gedrag. Het waarheidsgetrouw invullen van deze vragenlijst is dus van cruciaal belang voor de veiligheid van het bloed. Het bloed van elke donatie wordt daarnaast in ons labo getest op sommige – maar niet alle mogelijke – infectieziekten zoals hiv, hepatitis B en C en syfilis. Sommige bloedproducten worden nog verder bewerkt waardoor de veiligheid van de bloedproducten verder verhoogt. 

De veiligheid van bloed kan pas gegarandeerd worden door de combinatie van verschillende maatregelen.  Maar zelfs dan moeten we als bloedinstelling nog altijd rekening houden met de ‘vensterperiode’. Dat is de periode tussen de besmetting en het tijdstip waarop we die kunnen opsporen in het bloed. In deze periode is het virus dus niet traceerbaar, zelfs niet met de meest gesofisticeerde labotests. Als iemand recent besmet raakte, is het dus mogelijk dat labotests de infectie nog niet kunnen opsporen in het bloed, terwijl het virus al wel via datzelfde bloed op anderen kan worden overgedragen.  Het uitstelbeleid zorgt ervoor dat we zelfs het kleinste risico op besmet bloed vermijden.

De gehanteerde uitstelperiodes zijn identiek dezelfde voor zowel heteroseksuele als homoseksuele contacten, en worden bepaald door de mate van infectierisico van het seksueel contact. Zo worden vrouwen die seks hebben met een man uit een hoog-risicogroep ook voor één jaar uitgesloten (en vice versa).

Wetenschappelijke cijfers

  • 1 op 20 homoseksuele mannen is besmet met hiv (t.o.v. 1 op 5.000 bij mannen die geen seks hebben met mannen) (Wetenschappelijk Instituut voor Volksgezondheid, 2014)
  • MSM contacten liggen bij mannen vaak aan de basis van  andere SOA’s zoals syfilis (88%), gonorroe (84%) en HCV  (100%).
  • Wetenschappelijke literatuur toont dat er een relatie is tussen MSM-contacten en een verhoogd risico op hiv bij bloeddonoren. Dit risico is volgens een studie het duidelijkst aanwezig bij donoren met mannelijke donoren die minder dan 1 jaar geleden seks hadden met een man. (Centrum voor Evidence Based-Practice van Rode Kruis-Vlaanderen, 2015)
  • Onderzoek in andere landen die hun uitstelbeleid al aanpasten naar minimum 1 jaar uitstel toont aan dat een uitstelbeleid van minstens één jaar na het laatste MSM-contact een hoge mate van veiligheid van bloedproducten voor de ontvanger garandeert.
  • Binnen een stabiele MSM-relatie is het risico dat een besmetting met hiv niet ontdekt wordt meer dan 50 keer hoger dan in een heteroseksuele relatie met een nieuwe partner. (Hoge Gezondheidsraad, 2016)
  • Bij elke donor die geïnfecteerd geraakt met hiv proberen we de manier waarop de donor besmet werd te achterhalen. In België blijkt op basis van gesprekken met deze donoren dat – ondanks het levenslange uitstel – in ongeveer 40 % van de gevallen, MSM-contacten aan de basis liggen. Uit geavanceerde genetische tests die toelaten om de meest waarschijnlijke oorzaak van hiv besmetting te achterhalen, blijkt dat in Vlaanderen en Nederland wellicht zelfs 75 % van de seroconversies bij mannelijke donoren door MSM contacten worden veroorzaakt.
  • In landen (bv. Italië en Spanje) waar individuele risicobeoordelingen bij donoren worden uitgevoerd, ligt het aantal hiv-seroconversies bij gekende donoren 10 keer hoger ligt dan in België. (EDQM, 2011)

Het is dus op basis van een risicoanalyse van het beschikbare degelijk wetenschappelijk onderzoek dat we dit nieuwe voorstel ondersteunen en dit – nogmaals - in het belang van de volksgezondheid. Om die reden steunt Rode Kruis-Vlaanderen de versoepeling van het beleid. De organisatie zal regelmatig de situatie herevalueren o.b.v. de nieuwste wetenschappelijke inzichten en deze met de bevoegde overheid delen.

 

Meer info over de huidige maatregel: http://www.rodekruis.be/msm 

      De websites van Rode Kruis-Vlaanderen maken gebruik van cookies om jouw bezoek zo vlot mogelijk te laten verlopen. We installeren daarvoor technische cookies die noodzakelijk zijn voor het goed functioneren van deze websites en analytische cookies om het algemeen gebruik van de websites te meten. Door verder te surfen op onze websites ga je akkoord met ons cookiebeleid.