Marijke Peys

Stafmedewerker Internationaal Humanitair Recht

Herdenking Hiroshima en Nagasaki

6 augustus 2015 – Precies 70 jaar geleden werd de Japanse stad Hiroshima getroffen door een atoombom. Drie dagen later, op 9 augustus, onderging Nagasaki hetzelfde lot.

Nucleaire wapens worden, net zoals biologische en chemische wapens, als massavernietigingswapens beschouwd. Het internationaal humanitair recht (IHR) kent geen absoluut verbod op nucleaire wapens, ondanks een oproep door het Internationaal Rode Kruiscomité (ICRC) in 1948.

Dit betekent niet dat het gebruik van dergelijke wapens niet moet voldoen aan de basisprincipes van het IHR, zoals ook bevestigd door het Internationaal Gerechtshof in 1996.

Naleving van de basisprincipes

De basisprincipes van onderscheid, proportionaliteit en het verbod op het veroorzaken van onnodig leed moeten nageleefd worden.  Ook het voorzorgsprincipe en de bescherming van het milieu dienen hier vermeld te worden.

Nucleaire wapens kunnen in een korte tijdspanne veel slachtoffers maken in een groot gebied. Daar de gevolgen niet in tijd en ruimte beperkt kunnen worden, zal het principe van onderscheid moeilijk te respecteren zijn.

Het militair voordeel dient in evenwicht te zijn met de nevenschade die wordt veroorzaakt. De warmte en radiatiegolven die vrijkomen bij een nucleaire ontploffing zorgen voor nevenschade zowel op korte als op lange termijn. Duizenden mensen zullen onmiddellijke medische verzorging behoeven. Door de schade aan medische faciliteiten en de slachtoffers onder het medische personeel is dit geen evidente. Hulpverleners die de slachtoffers wensen te bereiken lopen ook een stralingsrisico.

Vandaag de dag worden nog vele duizenden slachtoffers van de explosies in Hiroshima en Nagasaki behandeld in het Japanse Rode Kruis ziekenhuis. In maart 2014 heeft de Japanse overheid officieel 192.712 personen als nog steeds levende slachtoffers van de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki erkend.

Langdurige effecten voor het milieu

De effecten op het milieu mogen ook niet worden onderschat. Er zijn milieustudies waaruit blijkt dat door het gebruik van nucleaire wapens het gehele ecosysteem schade lijdt. De voedselproductie komt voor vele jaren in het gedrang met mogelijke hongersnood tot gevolg. De radioactieve besmetting zou grote gedeelten van het land voor lange tijd onbewoonbaar maken. Hierdoor zou een groot deel van de bevolking verplaatst moeten worden.

Oproep tot een algemeen verbod

De oproep tot een algemeen verbod op nucleaire wapens klinkt vandaag uit naam van de Internationale Rode Kruis- en Rode Halve Maanbeweging. Zo nam de  Raad van Afgevaardigden (Council of Delegates) in 2011 een resolutie aan waarin de bezorgdheid wordt uitgedrukt over het onnoemelijk leed dat wordt  veroorzaakt indien nucleaire wapens gebruikt worden en het gebrek aan capaciteit om dan effectieve humanitaire hulp te verlenen. De resolutie roept de staten op om via een juridisch bindende internationale overeenkomst tot een volledige eliminatie van nucleaire wapens te komen.

De 70ste herdenking van het gebruik van nucleaire wapens komt slechts enkele maanden na de Toetsingsconferentie over het Non-Proliferatieverdrag. De partijen bij dit Verdrag hebben zich verbonden tot het onderhandelen over een nucleaire ontwapening en tot een verdrag voor algemene en volledige ontwapening onder internationale controle. Tijdens de conferentie heeft men geen vooruitgang inzake nucleaire ontwapening kunnen verzekeren wegens een gebrek aan consensus.

+ meer artikels van deze expert

Gerelateerd

  • Laura De Grève

    Stafmedewerker Internationaal Humanitair Recht

    Waarom moeten we vrezen voor aanvallen op cultureel erfgoed tijdens gewapende conflicten? De gevolgen van oorlog en conflicten rijken veel verder dan enkel de direct voelbare tragedies die ons reeds bekend zijn. Ook de vernietiging van cultureel erfgoed is een onmiskenbaar gegeven in hedendaagse…

    Lees meer...
  • Mark Powell

    Disaster Risk Reduction Delegate

    Sinds oktober 2017 werk ik als delegee voor Rode Kruis-Vlaanderen in Malawi. Malawi is een klein land in Zuidelijk Afrika, de thuisbasis van ongeveer 17 miljoen mensen. Mijn taak als delegee? Het project disaster risk reduction ondersteunen.  Steeds meer zware rampen in Malawi Malawi is de…

    Lees meer...
  • Marijke Peys

    Stafmedewerker Internationaal Humanitair Recht

    Jemen is een van de armste landen van de Arabische wereld en wordt al verschillende jaren geteisterd door conflict. Het is gelegen in het zuidwesten van het Arabisch Schiereiland en grenst in het noorden aan Saoedi-Arabië en in het oosten aan Oman. De naam Jemen komt van het Arabisch en betekent…

    Lees meer...
  • Laura De Grève

    Stafmedewerker Internationaal Humanitair Recht

    Bedroefd hebben wij kennis genomen van het overlijden van Prof. dr. Frits Kalshoven, vooraanstaand expert internationaal humanitair recht. Naamgever van onze IHR competitie Prof. Frits Kalshoven (1924) was Emeritus Professor Internationaal Publiekrecht en Humanitair Oorlogsrecht aan de…

    Lees meer...
Maak Kennis Met Onze Experten

Bekijk waar we actief zijn met onze projecten

+ Bekijk