Live nieuws updates

Eerste hulp en reanimeren in tijden van corona?

De Belgische Reanimatieraad stelde recent haar ethische principes en richtlijnen voor in het kader van de coronapandemie in ons land. Concreet komt het er op neer dat je zonder de juiste persoonlijke bescherming géén reanimatie meer mag starten omdat de kans op besmetting te groot is. Uiteraard betekent dat niet dat slachtoffers aan hun lot overgelaten moeten worden. Wij wijzen op een aantal belangrijke zaken die je als niet-geschoolde hulpverlener wél kan doen en die de overlevingskansen van het slachtoffer aanzienlijk verhogen.

Wat doe je wanneer vlak bij jou iemand onwel wordt? Dien je meteen eerste hulp toe of hou je toch rekening met de opgelegde afstandsmaatregelen nu we ons in volle coronacrisis bevinden? Geen makkelijke keuze voor de modale Vlaming, die geen hulpverlener is. Net daarom vertaalden we de ethische principes en richtlijnen van de Belgische Reanimatieraad (BRC) in eenvoudige richtlijnen voor de bevolking. De organisatie wil zo duidelijk maken hoe je in tijden van corona toch kan helpen zonder je eigen gezondheid in gevaar te brengen.

Het algemene principe blijft ook nu gelden: eerste hulp of reanimatie mag NIET worden gestart als de veiligheid van de eerstehulpverlener niet voldoende kan gegarandeerd worden. 

Veiligheid hulpverlener is prioriteit

Het algemene principe van eerstehulpverlening blijft ook nu gelden. Eerste hulp of reanimatie mag NIET worden gestart als de veiligheid van de eerstehulpverlener niet voldoende gegarandeerd kan worden. Aangezien niet geweten is of het slachtoffer besmet is met het coronavirus COVID-19, wordt iedereen momenteel als vermoedelijk besmet beschouwd en gelden er strikte regels over het toedienen van eerste hulp.

Algemeen stelt de aangepaste richtlijn dat de hulpverlener niet dichter dan anderhalve meter bij het slachtoffer mag komen. In dat geval kan er hulp vanop afstand gegeven worden, door het slachtoffer aanwijzingen te geven over hoe hij/zij zichzelf kan helpen. De hulpdiensten verwittigen kan uiteraard ook, als dat nodig is.

Alleen wanneer er een levensreddende handeling, zoals bijvoorbeeld een reanimatie, uitgevoerd moet worden, mag de hulpverlener dichterbij het slachtoffer komen. Maar dit mag alleen onder strikte voorwaarden: enkel wanneer de hulpverlener wegwerphandschoenen en een chirurgisch of FFP2-masker draagt. Als de hulpverlener niet over deze beide beschermingsmaterialen beschikt, mag hij/zij het slachtoffer niet benaderen omdat de kans op besmetting te groot is.

Helpen kan nog steeds

Het is weinig waarschijnlijk dat je – als niet-professionele hulpverlener – een mondmasker en wegwerphandschoenen bij de hand hebt wanneer je iemand tegenkomt die hulp nodig heeft. Maar dat betekent in geen geval dat je het slachtoffer gewoon aan zijn lot moet overlaten. Er zijn wel degelijk dingen die je kán doen, ook al mag je het slachtoffer niet benaderen:

  • de hulpdiensten verwittigen via 112;
  • het slachtoffer vanop afstand en stapsgewijs aanwijzingen geven over hoe hij/zij zichzelf kan helpen (bv. bloeding stelpen, rustig blijven zitten, …);
  • een familielid of vriend van het slachtoffer verwittigen;
  • het slachtoffer geruststellen en bij hem/haar blijven tot er hulp komt.

Bloed van donoren wordt getest op antistoffen tegen coronavirus

Onze organisatie werkt mee aan een grootschalig bevolkingsonderzoek van Sciensano (het vroegere Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid) rond de corona COVID-19 epidemie. In kader van die studie stellen we bloedstalen van donoren ter beschikking, die getest zullen worden op de aanwezigheid van antistoffen tegen het coronavirus.

Dit onderzoek geeft meer inzicht in de weerstand die ontwikkeld wordt tegen het coronavirus en helpt om het effectieve aantal besmettingen in Vlaanderen in kaart te brengen.

We beschikken momenteel over voldoende stalen om onderzoek te voeren

We krijgen van veel mensen de vraag of ze bloed kunnen geven om zo hun bloed te laten testen op COVID-19. Onze organisatie neemt echter zelf géén COVID-19 testen af. Donoren kunnen dus NIET in onze donorcentra terecht om zich te laten testen op de aanwezigheid van het virus. Wij bezorgen enkel de reststalen van onze donoren aan Sciensano voor wetenschappelijk onderzoek. Zij testen deze stalen op hun beurt op de aanwezigheid van antistoffen tegen het coronavirus. We beschikken momenteel over voldoende donoren om Sciensano tweewekelijks te voorzien van 3.000 stalen. 


We roepen alle donoren op om mee te werken aan dit belangrijk onderzoek. Hoe groter de testpopulatie, hoe betrouwbaarder de resultaten zullen zijn. Donoren kunnen hun toestemming geven om hun bloedstalen te testen via de medische vragenlijst, die ingevuld moet worden vlak voor elke donatie.

We helpen - nu meer dan ooit - helpen

Bijna 3.000 crisisvrijwilligers, net geen 7.000 vrijwillige manuren ter ondersteuning van de hulpdiensten en 55 paar luisterende oren: wij dragen op vele verschillende manieren ons steentje bij in de strijd tegen het coronavirus dankzij onder andere onze hulpdienstvrijwilligers, crisisvrijwilligers, psychosociale hulpverleners en laboranten. De cijfers op een rijtje.

Bijna 7.000 vrijwillige manuren, meer dan 1.000 patiënten vervoerd

Sinds 21 maart werden door meer dan 280 hulpdienstvrijwilligers al 6.580 manuren gepresteerd als ambulancier of zorgverlener. Zij bemannen sinds het begin van de gezondheidscrisis 7 dagen op 7, 24 uur op 24 de speciale COVID-ziekenwagens, op vraag van de FOD Volksgezondheid. Op die manier leveren we een belangrijke bijdrage in de ondersteuning van het 112-netwerk. De 5 provincies leveren samen een kleine 20 ziekenwagens aan, speciaal voor het vervoer van besmette patiënten die op aangeven van de huisarts naar de spoedafdeling worden gebracht, of van het ene ziekenhuis naar het andere. Op maandag 30 maart stond de teller voor heel Vlaanderen op 1.000 ritten, wat gelijk is aan 1.000 patiënten die tot dan toe vervoerd werden. We voorzien bovendien nog een tiental ziekenwagens voor niet-dringend liggend ziekenvervoer.

Psychosociale bijstand aan bevolking en zorgverleners

Vrijwilligers van Dringende Sociale Interventie (DSI) geven telefonisch psychologische bijstand aan burgers die het emotioneel moeilijk hebben met deze gezondheidscrisis. De vrijwilligers ondersteunen de calltakers van het 0800-infonummer dat door de overheid opgezet werd. Het nummer was in eerste plaats bedoeld voor mensen met puur praktische vragen, maar na verloop van tijd kwamen er steeds meer emotionele vragen binnen.  Om die vragen op te vangen werd DSI ingeschakeld voor het bieden van een luisterend oor en deskundig advies. In totaal voerden tot nu toe 55 vrijwilligers 53 uur aan gesprekken met als voornaamste thema’s bezorgdheid om familie, de stress die deze situatie met zich meebrengt en mensen die last hebben van eenzaamheid, zeker in deze tijden van weinig sociaal contact. Daarnaast verspreidt de organisatie betrouwbare informatie om het brede publiek, zorgverleners en andere specifiekere bevolkingsgroepen advies te geven over hoe ze moeten omgaan met coronastress. Dat doet ze in samenwerking met de Vlaamse overheid en de FOD Volksgezondheid. 

Tous ensemble: 2.800 crisisvrijwilligers bieden hulp aan

2.800 crisisvrijwilligers registreerden zich sinds 19 maart om te helpen waar het kan tijdens de huidige coronacrisis. Ze bieden logistieke ondersteuning in woonzorgcentra en ziekenhuizen, voeren logistieke taken uit bij de pre-triage aan huisartsenposten of worden ingeschakeld op onze bloedinzamelingen als ‘wachtrijmanager’ die controleert of de afstandsmaatregel wel degelijk nageleefd wordt. De respons op onze oproep was massaal: Vlaanderen toont zich solidair via haar grootste vrijwilligersorganisatie. Door het grote aantal mensen dat zich de afgelopen dagen kandidaat stelde als crisisvrijwilliger, kan het zijn dat het iets langer duurt vooraleer er een concrete ‘opdracht’ uit de bus valt.

Woordvoerder Ine Tassignon vertelt dat dat niet betekent dat we minder mensen nodig hebben: “Er komen de komende dagen en weken nog heel wat taken op ons af. Hoe meer mensen zich vandaag inschrijven, hoe beter we op de vraag om hulp zullen kunnen ingaan. Mensen die dus niet onmiddellijk gecontacteerd worden, hoeven niet meteen te wanhopen. Zij worden binnenkort zeker ingezet als crisisvrijwilliger.” Opvallend: de gemiddelde leeftijd van de crisisvrijwilligers is 38 jaar. 66% van hen zijn vrouwen. De vrijwilligers worden op 58 verschillende locaties ingezet, verspreid over heel Vlaanderen.

Bijdrage aan de wetenschap: coronatesting en deelname aan groot bevolkingsonderzoek

We hechten veel belang aan wetenschappelijk onderzoek en leveren dan ook graag onze bijdrage. Ten eerste maakte onze organisatie mensen en middelen vrij in haar Centraal Donorlaboratorium waar normaal gezien alleen de bloedstalen van donoren getest worden, om zelf ook tests op corona te gaan uitvoeren aan de hand van neus- en keelstalen. 4 onderzoekers van het Centraal Donorlaboratorium (CELA) engageerden zich om deze tests uit te voeren en dat doen ze samen met 4 laboranten van de KU Leuven (die op dit moment technisch werkloos zijn). Momenteel voeren we ongeveer 70 tests per dag uit.

Bovendien zullen we vanaf donderdag 2 april een grote lading bloedstalen van donoren ter beschikking stellen aan het Belgisch instituut voor gezondheid, Sciensano. Zij zullen de stalen testen op de aanwezigheid van antistoffen in het bloed. Zo kan de weerstand die ontwikkeld wordt tegen het coronavirus in kaart gebracht worden, net zoals het effectieve aantal besmettingen in Vlaanderen. De informatie die de resultaten van het onderzoek opleveren, kan leiden tot goede, betrouwbare modellen die de evolutie van de epidemie in kaart brengt. Deze kennis kan dan weer gebruikt worden om ons goed voor te bereiden op een, mogelijke, tweede coronagolf.

Ten slotte werken we samen met www.gezondheidenwetenschap.be om betrouwbare informatie over het virus te verspreiden. Bovendien waken we over circulerend fake news aan de hand van factchecks. Zo gaat het fabeltje de ronde dat mensen met bloedgroep A meer kans lopen om besmet te worden met het coronavirus, is er een dubieuze studie die stelt dat het coronavirus zal verdwijnen als het warmer wordt en mag er niet zomaar aangenomen worden dat baby’s en peuters zieker worden van het virus dan volwassenen.  

2.800 Vlamingen actief als crisisvrijwilliger

In 12 dagen tijd hebben meer dan 2.800 Vlamingen zich geregistreerd als crisisvrijwilliger. Ze helpen bij het uitvoeren van verschillende logistieke taken, voornamelijk in woonzorgcentra. Op dit moment zijn ze actief op zo'n 59 verschillende plaatsen waar ze de coronacrisis mee het hoofd helpen bieden.

Grote hulpbereidheid en veel vraag om hulp

Op donderdag 19 maart lanceerden we een oproep naar crisisvrijwilligers om twee redenen:

  • we merkten een enorme hulpbereidheid bij de Vlaming en we kregen steeds meer vragen of ze via ons konden helpen;
  • steeds meer instellingen riepen onze hulp in voor de invulling van logistieke taken.

Taken die we met onze eigen vrijwilligers alleen niet gebolwerkt kregen. Er werd in sneltempo een enorm efficiënt systeem opgezet waarop mensen zich kunnen registreren. De vrijwilligers geven zelf aan waar en wanneer ze ingeschakeld kunnen worden.

Logistieke ondersteuning

De vrijwilligers zijn actief op 59 verschillende locaties en worden vooral ingezet in woonzorgcentra. Daar nemen ze een aantal logistieke taken voor hun rekening, die voorheen door het zorgpersoneel werden uitgevoerd. Omdat zij zich nu moeten focussen op het verzorgen van zieken, verschuiven die taken naar de crisisvrijwilligers. Denk aan het bedelen van maaltijden, het opmaken van de bedden, maar evengoed maken ze bewoners wegwijs met het gebruik van WhatsApp en Facetime om contact te houden met hun familieleden.

Nog een plek waar de crisisvrijwilligers actief zijn, zijn onze bloedinzamelingen. Daar worden ze ingezet als een soort van ‘wachtrijmanager’ en moeten ze erop toezien dat de afstandsmaatregel onder donoren gerespecteerd wordt. Ook in de triagepunten bij huisartsenpraktijken worden de crisisvrijwilligers ingeschakeld voor een aantal logistieke taken.

Belangrijke ondersteuning voor zorgpersoneel

Door het inschakelen van de crisisvrijwilligers bieden we als organisatie een belangrijke ondersteuning aan verschillende zorginstellingen. Door logistieke taken uit handen te nemen van bijvoorbeeld het zorgpersoneel in ziekenhuizen en woonzorgcentra, kunnen zij zich focussen op het verzorgen van coronapatiënten. Op die manier dragen we als organisatie een extra steentje bij aan de strijd van ons land tegen de heersende corona-epidemie en helpt ze zorgverleners het hoofd boven water houden.

Crisisvrijwilligers in cijfers

  • 2.800 Vlamingen schreven zich in
  • ze zijn actief op 59 verschillende locaties, voornamelijk woonzorgcentra
  • 1/3 van de crisisvrijwilligers zijn mannen, 2/3 zijn vrouwen
  • de gemiddelde crisisvrijwilliger is 38 jaar oud.

We bereiden ons voor op corona-uitbraak in Afrika en maken 300.000 euro vrij uit noodhulpfonds

We zetten alles op alles om een uitbraak en verdere verspreiding van het coronavirus in Afrika te voorkomen. Om de dreigende humanitaire ramp op het Afrikaanse continent af te wenden, maken we onmiddellijk 300.000 euro vrij uit ons noodhulpfonds maar roepen we ook op tot financiële steun. De focus ligt in deze fase op het informeren van burgers over het gevaar van het virus en hoe men verdere verspreiding ervan kan inperken.

Hoewel de pandemie er momenteel nog niet de proporties van Azië, Europa en Nood-Amerika aanneemt, zijn de snel stijgende cijfers in Afrika verontrustend. Op 30 maart 2020 telde Afrika 3.217 bevestigde COVID-19 gevallen verspreid over 39 landen. 5 dagen eerder was er nog maar sprake van 1.371 patiënten. De gebeurtenissen in Italië, Spanje en België leren ons dat zelfs landen met een performante gezondheidssector extreem onder druk komen te staan door COVID-19.

Doe een gift

We beschikken over een uniek noodhulpfonds dat onmiddellijk ingezet kan worden wanneer er een ramp uitbreekt. Uit dit fonds maken we vandaag 300.000 euro vrij voor de strijd tegen het coronavirus in Afrika.

Om te kunnen blijven vechten tegen de verspreiding van het virus in Afrika vragen we de Vlaming om financiële steun. Dankzij het internationale netwerk waar onze organisatie deel van uitmaakt, geraakt de financiële steun zeer snel en efficiënt tot bij de meest kwetsbaren die die hulp nú nodig hebben.

Catastrofe dreigt voor Afrika

In Afrika, waar de beschikbaarheid van medisch materiaal en geschoold medisch personeel beperkt is en miljoenen mensen géén toegang hebben tot gezondheidszorg, dreigt een nog grotere catastrofe. De levensomstandigheden in de meeste Afrikaanse landen laten niet toe om de hygiëne- en afstandsrichtlijnen - die wij hier al enkele weken respecteren – na te leven. Afstand houden in sloppenwijken met een hoge bevolkingsdichtheid en je handen wassen zonder stromend water in de buurt, is niet evident.

Het virus heeft bovendien niet enkel directe gevolgen voor mensen die erdoor getroffen worden; een uitbraak kan ook leiden tot minder aandacht voor andere dodelijke ziekten zoals malaria, cholera en HIV. Er is ook risico op een hoger sterftecijfer onder moeders en jonge kinderen door een terugval in kraamzorg en vaccinaties.

Economische gevolgen van quarantaine: honger en onrust

In Zuid-Afrika zijn sinds vorige week 57 miljoen mensen in lockdown en andere Afrikaanse landen zullen snel volgen met quarantaine maatregelen. Deze maatregelen hebben mogelijks dramatische gevolgen omdat een belangrijk deel van de Afrikaanse bevolking afhankelijk is van een dagloon en niet kan terugvallen op sociale zekerheid. Als zij omwille van ziekte of quarantainemaatregelen niet kunnen gaan werken, hebben ze die dag geen inkomen en kunnen ze geen levensmiddelen kopen. Bovendien zijn veel Afrikaanse gezinnen voor hun voedsel afhankelijk van wat lokaal geproduceerd wordt. Als mensen door ziekte of quarantaine hun akkers niet meer kunnen bewerken, dreigt een voedseltekort, wat op zijn beurt interne onrust en mogelijk verhoogde onveiligheid met zich meebrengt.

Sensibiliseren, verspreiding inperken en opvangen van de economische gevolgen: zo helpen wij

Omdat het Rode Kruis bestaat uit een sterk lokaal vertakt netwerk van vrijwilligers kennen we de meest kwetsbare gemeenschappen en kunnen we snelle en efficiënte hulpverlening opzetten. De 300.000 euro steun uit het noodhulpfonds gaat in de eerste plaats naar de mensen en gemeenschappen die die hulp het meest nodig hebben.

Tijdens de fase waarin het continent zich vandaag bevindt, nl. de verspreiding van het coronavirus proberen voorkomen, zetten we volop in op het informeren van de bevolking over het virus en het belang van het naleven van de social distancing- en hygiënemaatregelen. Daarnaast wordt onder andere zeep uitgedeeld. 

Van zodra op het Afrikaanse continent een grootschalige uitbraak van COVID-19 dreigt en meer uitgebreide quarantaine of lockdown maatregelen getroffen worden, zullen we onze activiteiten uitbreiden. Vanaf dan is het noodzakelijk om de zware economische gevolgen te verlichten en levensmiddelen of cash te verdelen zodat gezinnen minimaal kunnen voorzien in hun levensonderhoud.

Zowel de directe als de indirecte gevolgen van een uitbraak op het Afrikaanse continent, zullen een ongeziene humanitaire ramp veroorzaken bij een bevolking die nu reeds tot de kwetsbaarste ter wereld behoort. Ons noodhulpfonds maakt het mogelijk om nù al maatregelen te nemen, om een humanitaire ramp zoveel mogelijk tegen te gaan.

Ook in België blijven we actief

Naast deze internationale inzet blijven we ons uiteraard engageren in de strijd tegen het coronavirus in België. Het vervoer van patiënten die mogelijk besmet zijn met het virus, de ondersteuning van de calltakers van het infonummer van de overheid en de testing op neus-en keelstalen gaan gewoon door.

Crisisvrijwilliger Kamiel: “De hulp bleek echt broodnodig waardoor ik me ook nuttig kon maken. Dan ga je zelf ook content naar huis!"

Na onze oproep om crisisvrijwilliger te worden, schreef Kamiel zich meteen in. Enkele dagen later ging hij al helpen in een Antwerps woonzorgcentrum. “Een vriendin van mij liet weten dat Rode Kruis-Vlaanderen crisisvrijwilligers zocht. Iedereen weet dat de zorgsector het door deze crisissituatie heel moeilijk heeft, en het nog moeilijker zal krijgen. Daarom was er niet veel nodig om me te overtuigen om bij te springen.”

Kamiel ging helpen bij het uitdelen van de maaltijden en ging elke bewoner apart wat extra aandacht geven. Dingen waartoe het zorgpersoneel op dit moment minder gemakkelijk toekomt.

Het geeft veel voldoening iets voor een ander te kunnen betekenen. Zowel bij het personeel als bij de bewoners voelde ik veel dankbaarheid. Ik merkte ook dat de bewoners echt deugd hadden van dat extra babbeltje of van de hulp bij het telefoneren naar hun familie. Dan ga je zelf ook content naar huis!

Kamiel

Crisisvrijwilliger

Eén moment zal Kamiel bijblijven: "Ik ging een kamer binnen waarvan de bewoonster met een Duits accent sprak. Ze had al lang geen Duits meer gesproken, daarom haalde ik mijn beste Duits boven en voerden we zo de rest van ons gesprekje verder. Ze genoot er duidelijk van om nog eens in haar moedertaal te praten. Zo’n kleine dingen zijn héél makkelijk om te doen, en het resultaat ervan was hartverwarmend.”

×

      De websites van Rode Kruis-Vlaanderen maken gebruik van cookies om jouw bezoek zo vlot mogelijk te laten verlopen. We installeren noodzakelijke en technische cookies voor het goed functioneren van deze websites. Daarnaast gebruiken we analytische en advertising cookies om het algemeen gebruik van de websites te meten en verbeteren. Geef hieronder aan dat je akkoord bent met ons cookiebeleid om verder te surfen.