2015

Systematische onderbouwing van de medische vragenlijst voor bloeddonatie

Eén van de taken van CEBaP is om de selectiecriteria voor bloeddonoren wetenschappelijk te onderbouwen. Met die selectiecriteria willen we zowel de veiligheid van de donor als de ontvanger van bloed garanderen.

Om de veiligheid voor de donor te onderzoeken, ontwikkelden we in 2015 een systematische review over epilepsiepatiënten die bloed geven. Op basis van 3 observationele studies kon er geen significant verband worden aangetoond tussen (een historiek van) epilepsie en klachten bij of na het bloed geven.

Met betrekking tot de veiligheid van de ontvanger publiceerden we een systematische review over het risico op bloedoverdraagbare infecties bij mannelijke bloeddonoren die seks hebben met andere mannen (MSM). We screenden hiervoor 18.987 referenties en selecteerden 15 observationele studies. Het beschikbare bewijs was van lage kwaliteit (o.a. doordat het observationele studies waren), en suggereert een link tussen MSM bloeddonoren en HIV-infectie. Het bewijsmateriaal is echter te beperkt om een bepaalde uitstelperiode voor bloeddonoren te kunnen onderbouwen.

Daarnaast ontwikkelden we een systematische review over het risico op bloedoverdraagbare infecties bij bloeddonoren die een endoscopisch onderzoek ondergingen. De invasieve procedure en het feit dat een endoscoop wordt hergebruikt, zou een veilige bloedvoorziening kunnen belemmeren. Via een systematisch literatuuronderzoek selecteerden we 28 observationele studies (van zeer lage kwaliteit). Aan de hand van verschillende meta-analyses toonden we het verband aan tussen endoscopisch onderzoek en een infectie met hepatitis B en C. In afwachting van grotere studies met een hogere kwaliteit (experimenteel onderzoek) handhaven we daarom het huidige beleid van Rode Kruis-Vlaanderen (een uitstelperiode van minimum twee maanden na een endoscopisch onderzoek).

 

Herziening van onze eerstehulppublicaties

Alle richtlijnen die CEBaP ontwikkelt, worden om de 5 jaar herzien, zodat de aanbevelingen up-to-date zijn met de meest recente wetenschappelijke studies. Afgelopen jaar hebben we ons eerstehulphandboek Help! Eerste hulp voor iedereen  herzien en hebben we ook het handboek voor de Hulpdienst wetenschappelijk onderbouwd. Hiervoor ontwikkelden we 314 verschillende evidence summaries, en raadpleegden we de recent herziene en gepubliceerde richtlijnen van het International Liaison Committee on Resuscitation (waar CEBaP ook aan meewerkte). Het wetenschappelijk bewijsmateriaal vormde de basis om, samen met de input van de dienst Eerste Hulp en de dienst Interventie van Rode Kruis-Vlaanderen én de expertopinie van artsen uit de Medische Commissie, de huidige aanbevelingen te herzien en nieuwe aanbevelingen te formuleren. De vernieuwde handboeken zullen in de loop van 2016 beschikbaar zijn

Promotie van eerste hulp op school

Bij de start van het nieuwe schooljaar in 2014 publiceerden we  de ’Leerlijn eerste hulp’. Deze leerlijn moet leerkrachten in staat stellen om eerstehulponderwijs te integreren in het curriculum van schoolkinderen van 5 t.e.m. 18 jaar. De ontwikkeling van deze leerlijn is een mooi voorbeeld van hoe de principes van Evidence-Based Practice worden toegepast: (1) we maakten een overzicht van de relevante evidentie over eerstehulponderwijs aan kinderen; (2) we vroegen naar de expertopinie en praktijkervaring van leerkrachten, opvoeders, experten met didactische ervaring, psychologen, eerstehulplesgevers en artsen;; en (3) we hielden rekening met de voorkeuren van de doelgroep (de kinderen en leerkrachten), door opnieuw de opinie van bovenstaande personen te integreren met praktijkervaring. Deze leerlijn wordt vermeld op de nieuwe website ‘EHBO op school‘ die het departement Onderwijs in 2015 lanceerde. Dit project werd ook gepubliceerd in het tijdschrift Resuscitation.

Rampenparaatheid

Om de effectiviteit en efficiëntie van humanitaire interventies te verbeteren, werden minimum standaarden en indicatoren voor humanitaire hulpverlening ontwikkeld. Deze indicatoren zijn echter gebaseerd op consensus en niet op bewezen effectieve interventies. Een belangrijke indicator bij rampen is de hoeveelheid water die nodig is per persoon per dag om te drinken, te koken en voor hygiëne. CEBaP ontwikkelde een systematische review om wetenschappelijk bewijsmateriaal te verzamelen voor de indicator die stelt dat slachtoffers van een ramp minimum 15 liter water per persoon per dag zouden moeten krijgen. Uit 3.630 artikels selecteerden we 6 studies , waarin geen bewijs stond voor deze indicator. Wel konden we besluiten dat hoe meer water per persoon beschikbaar is, hoe beter de gezondheidseffecten zijn. De resultaten van deze systematische review werden begin 2015 gepubliceerd in PLOS One.

Nieuws