Marijke Peys

Stafmedewerker Internationaal Humanitair Recht

Herdenking Hiroshima en Nagasaki

6 augustus 2015 – Precies 70 jaar geleden werd de Japanse stad Hiroshima getroffen door een atoombom. Drie dagen later, op 9 augustus, onderging Nagasaki hetzelfde lot.

Nucleaire wapens worden, net zoals biologische en chemische wapens, als massavernietigingswapens beschouwd. Het internationaal humanitair recht (IHR) kent geen absoluut verbod op nucleaire wapens, ondanks een oproep door het Internationaal Rode Kruiscomité (ICRC) in 1948.

Dit betekent niet dat het gebruik van dergelijke wapens niet moet voldoen aan de basisprincipes van het IHR, zoals ook bevestigd door het Internationaal Gerechtshof in 1996.

Naleving van de basisprincipes

De basisprincipes van onderscheid, proportionaliteit en het verbod op het veroorzaken van onnodig leed moeten nageleefd worden.  Ook het voorzorgsprincipe en de bescherming van het milieu dienen hier vermeld te worden.

Nucleaire wapens kunnen in een korte tijdspanne veel slachtoffers maken in een groot gebied. Daar de gevolgen niet in tijd en ruimte beperkt kunnen worden, zal het principe van onderscheid moeilijk te respecteren zijn.

Het militair voordeel dient in evenwicht te zijn met de nevenschade die wordt veroorzaakt. De warmte en radiatiegolven die vrijkomen bij een nucleaire ontploffing zorgen voor nevenschade zowel op korte als op lange termijn. Duizenden mensen zullen onmiddellijke medische verzorging behoeven. Door de schade aan medische faciliteiten en de slachtoffers onder het medische personeel is dit geen evidente. Hulpverleners die de slachtoffers wensen te bereiken lopen ook een stralingsrisico.

Vandaag de dag worden nog vele duizenden slachtoffers van de explosies in Hiroshima en Nagasaki behandeld in het Japanse Rode Kruis ziekenhuis. In maart 2014 heeft de Japanse overheid officieel 192.712 personen als nog steeds levende slachtoffers van de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki erkend.

Langdurige effecten voor het milieu

De effecten op het milieu mogen ook niet worden onderschat. Er zijn milieustudies waaruit blijkt dat door het gebruik van nucleaire wapens het gehele ecosysteem schade lijdt. De voedselproductie komt voor vele jaren in het gedrang met mogelijke hongersnood tot gevolg. De radioactieve besmetting zou grote gedeelten van het land voor lange tijd onbewoonbaar maken. Hierdoor zou een groot deel van de bevolking verplaatst moeten worden.

Oproep tot een algemeen verbod

De oproep tot een algemeen verbod op nucleaire wapens klinkt vandaag uit naam van de Internationale Rode Kruis- en Rode Halve Maanbeweging. Zo nam de  Raad van Afgevaardigden (Council of Delegates) in 2011 een resolutie aan waarin de bezorgdheid wordt uitgedrukt over het onnoemelijk leed dat wordt  veroorzaakt indien nucleaire wapens gebruikt worden en het gebrek aan capaciteit om dan effectieve humanitaire hulp te verlenen. De resolutie roept de staten op om via een juridisch bindende internationale overeenkomst tot een volledige eliminatie van nucleaire wapens te komen.

De 70ste herdenking van het gebruik van nucleaire wapens komt slechts enkele maanden na de Toetsingsconferentie over het Non-Proliferatieverdrag. De partijen bij dit Verdrag hebben zich verbonden tot het onderhandelen over een nucleaire ontwapening en tot een verdrag voor algemene en volledige ontwapening onder internationale controle. Tijdens de conferentie heeft men geen vooruitgang inzake nucleaire ontwapening kunnen verzekeren wegens een gebrek aan consensus.

+ meer artikels van deze expert

Gerelateerd

  • Laura De Grève

    Stafmedewerker Internationaal Humanitair Recht

    De oorlog in Syrië gaat deze maand zijn zevende jaar in. Meer dan ZES JAAR conflict. Het aantal doden is er ondertussen opgelopen tot meer dan 400.000. Bijna 15 miljoen personen hebben nood aan humanitaire hulp, 5 miljoen van hen bevinden zich in moeilijk bereikbare en belegerde gebieden. Meer dan…

    Lees meer...
  • Jeroen Carrin

    Head of Humanitarian Aid

    Jeroen werkte jarenlang voor het Internationale Rode Kruiscomité (ICRC) en trok onder andere naar Oeganda, Dafur, Congo en Colombia in het kader van humanitaire hulpverlening. In mei 2011 kwam hij in Syrië terecht waar hij twee jaar lang hulpgoederen verdeelde. Sinds kort is hij aan de slag bij…

    Lees meer...
  • Marijke Peys

    Stafmedewerker Internationaal Humanitair Recht

    8 maart is door de Verenigde Naties naar voor geschoven als ‘Internationale vrouwendag’. Het is vandaag dan ook het ideale moment om stil te staan bij de impact die gewapende conflicten hebben op vrouwen. Niet inherent kwetsbaar Onafhankelijk of de vrouwen behoren tot de partijen bij het conflict,…

    Lees meer...
  • Marijke Peys

    Stafmedewerker Internationaal Humanitair Recht

    Op zaterdag 18 februari 2017 heeft het team van de KU Leuven de 10de editie van de Frits Kalshoven competitie over internationaal humanitair recht (IHR) gewonnen. Tijdens deze feesteditie gingen zij in de finale de strijd aan met het team van Universiteit Leiden. “Het was een nipte overwinning”,…

    Lees meer...
Maak Kennis Met Onze Experten

Bekijk waar we actief zijn met onze projecten

+ Bekijk