De Verdragen van Genève van 12 augustus 1949 betekenden een belangrijke stap in de ontwikkeling van het internationaal humanitair recht. Ze bepalen dat burgers en personen die niet meer actief aan de vijandelijkheden deelnemen, zoals gewonde of gevangen genomen strijders, ontzien en menselijk behandeld moeten worden.
Elk van de vier verdragen beschermt een specifieke categorie van personen:
- Het Eerste Verdrag van Genève beschermt gewonden en zieken van de strijdkrachten op het veld.
- Het Tweede Verdrag van Genève beschermt gewonden, zieken en schipbreukelingen van de strijdkrachten op zee.
- Het Derde Verdrag van Genève beschermt krijgsgevangenen.
- Het Vierde Verdrag van Genève beschermt burgers.
De Verdragen van Genève zijn duidelijk een erfenis van de Tweede Wereldoorlog: ze handelen uitsluitend over humanitaire problemen die het gevolg zijn van conflicten tussen staten, internationale conflicten dus. Deze Verdragen zeggen ook niets over de methoden en middelen van oorlogvoering.
In de periode na de Tweede Wereldoorlog deden zich echter een aantal belangrijke
ontwikkelingen voor:
- nieuwe technologieën gaven aanleiding tot de ontwikkeling van nieuwe wapens;
- de dekolonisatie bracht een nieuw soort conflict aan het licht, namelijk de nationale bevrijdingsoorlogen tegen koloniale regimes;
- staten kregen binnen hun landsgrenzen, af te rekenen met guerrillabewegingen die er eigen strategieën op nahielden.
Deze ontwikkelingen in de aard van gewapende conflicten en op het vlak van methoden en middelen van oorlogvoering hadden tot gevolg dat een groot aantal regels, opgesteld in de geest van de Tweede Wereldoorlog, al snel minder relevant werd. Vandaar dat reeds tijdens de jaren zestig voorstellen werden geformuleerd om de verdragen van Genève meer in overeenstemming te brengen met de realiteit.