In Noord-Kivu in Congo heerst een felle strijd tussen het Congolese leger en de troepen van rebellenleider Laurent Nkunda. Congo heeft een lange gewelddadige voorgeschiedenis. In de stad Goma verblijven talloze mensen die jaren geleden al vluchtten voor het oorlogsgeweld en die in Goma een veilig toevluchtsoord zochten. Door het nieuwe geweld moeten zij weer op de vlucht, samen met vele duizenden anderen.
Recht in tijden van oorlog
Het lijkt soms alsof vechtende partijen zich alles kunnen veroorloven. Toch is dat niet waar. Er bestaan regels waaraan de vechtende partijen zich moeten houden. Die regels zijn gebundeld in het internationaal humanitair recht (IHR). Dit recht beschermt zowel de burgerbevolking als de gewonde en gevangengenomen strijders. Het Rode Kruis bewaakt de naleving van het internationaal humanitair recht. Daarom dringt het er bij de verschillende betrokken conflictpartijen op aan dat ze hun verplichtingen naleven.
Een erg belangrijke regel in het internationaal humanitair recht is dat burgers gespaard moeten worden tijdens militaire operaties. De conflictpartijen zijn ook verplicht om goederen die noodzakelijk zijn voor het overleven van de bevolking (zoals voedsel en watervoorraden) te ontzien. Bovendien moeten conflictpartijen een vrije doorgang verzekeren voor hulpgoederen. Het Rode Kruisembleem, het personeel van de hulpoperaties en hun materiaal moeten daarbij gerespecteerd en beschermd worden.
Ook vluchtelingen krijgen bescherming door het internationaal humanitair recht. Vluchtelingen zijn bijzonder kwetsbaar omdat zij op brutale en plotse wijze hun vertrouwde omgeving moeten verlaten. Zij hebben grote problemen op het vlak van veiligheid, medische verzorging en voedselvoorziening. Het internationaal humanitair recht beschermt hen tegen de strijdende partijen, die hen niet mogen aanvallen, maar juist moeten beschermen.
Bijzondere bescherming voor vrouwen en moeders
Vrouwen en moeders genieten een bijzondere bescherming onder het internationaal humanitair recht: zij zijn immers extra kwetsbaar. Ze hebben in moeilijke oorlogsomstandigheden een erg belangrijke rol binnen het gezin. Zij moeten het gezin rechthouden, want de mannen zijn vaak gedood of opgeëist om mee te vechten. Vrouwen staan er in oorlogsgebied meestal helemaal alleen voor. Ze zijn dan ook een kwetsbare prooi voor geweld.
Hun enige bescherming is het internationaal humanitair recht. Verkrachting en andere vormen van seksueel geweld zijn een ernstige inbreuk op dit recht en kunnen zowel door nationale rechtbanken als door het Internationaal Strafhof worden bestraft.
Rode Kruis geeft bijstand
Het Rode Kruis zorgt ervoor dat vrouwen die het slachtoffer zijn geworden van seksueel geweld medische, psychologische en economische bijstand krijgen.
Ook kinderen zijn erg kwetsbare slachtoffers van oorlogsgeweld en moeten een bijzondere bescherming krijgen. Zo krijgen zij doorgaans voorrang bij humanitaire hulpverlening. Daarnaast doet het Rode Kruis ook specifieke inspanningen om te voorkomen dat zij gescheiden worden van hun familie en zo een gemakkelijk slachtoffer worden voor groeperingen die kindsoldaten rekruteren.
Congo ondertekende de volgende internationale verdragen: