Op verzoek van de overheid
Het Rode Kruis organiseert op verzoek van de federale overheid sinds 1989 een deel van de opvang van asielzoekers. Op dit moment kan Rode Kruis-Vlaanderen 1.500 asielzoekers een onderkomen geven. In de eerste plaats voorzien we in de basisbehoeften zoals onderdak, maaltijden en veiligheid. Daarnaast is het algemeen welzijn van de asielzoeker een belangrijke zorg. Om dit welzijn te bevorderen bieden wij aan de asielzoeker naast een persoonlijke begeleiding ook individuele en groepsactiviteiten. Dit alles binnen de mogelijkheden van het opvangcentrum. Leven in een opvangcentrum betekent voor de asielzoeker samenleven, in gemeenschap, met mensen uit andere werelddelen, uit andere culturen. Er wordt naar gestreefd om de bewoners zoveel mogelijk privacy te geven, maar gezien de infrastructuur van de centra is het niet altijd mogelijk om voor iedereen een eigen plek, een eigen kamer te voorzien. Een gezin beschikt wel over een gezinskamer terwijl alleenstaanden soms een kamer delen maar er zijn ook éénpersoonskamers. Om te kunnen samenleven zijn er regels en afspraken nodig. Daarom hebben de opvangcentra een huishoudelijk reglement. Bij het begin van zijn verblijf wordt dit aan de asielzoeker uitgelegd. In het reglement wordt gewezen op een aantal plichten van de bewoners zoals de verantwoordelijkheid van de ouders voor hun kinderen, onderhoud van de eigen kamer, en er staan ook afspraken in rond bijvoorbeeld rookverbod of respect voor nachtrust. Alle gemaakte kosten, een vast bedrag per asielzoeker, worden door de overheid terugbetaald.
Nieuwe wetten van kracht
Op maandag 7 mei werd de nieuwe ‘Wet betreffende de opvang van asielzoekers en van bepaalde andere categorieën van vreemdelingen’ van kracht. De regels over asielopvang worden in één wet gebundeld. De twee voornaamste veranderingen zijn: materiële steun tijdens de hele asielprocedure en de invoering van opvang in stappen. En sinds 1 juni is ook de nieuwe asielprocedure van kracht.
Materiële steun
Begin juni wordt ook een nieuwe vereenvoudigde asielprocedure van kracht, de twee fases worden herleid tot een. De procedure zou ook nog maximaal een jaar mogen duren. Voorheen konden asielzoekers in de tweede fase van de asielprocedure een beroep doen op financiële steun van een OCMW. Dat verandert nu. Asielzoekers hebben voortaan gedurende de hele asielprocedure enkel nog recht op materiële steun.
Opvang in stappen
In het verleden werden asielzoekers toegewezen aan een opvangcentrum of aan een individuele opvangstructuur, afhankelijk van de beschikbare plaats op de dag van hun asielaanvraag. Ook dat verandert. Asielzoekers zullen gedurende vier maanden eerst in een collectieve opvangstructuur (een open opvangcentrum) verblijven. Daarna kunnen ze doorstromen naar een individuelere opvangstructuur. Bedoeling is te vermijden dat asielzoekers, zeker families met kinderen, te lang in een centrum moeten verblijven. Recht op informatie
De nieuwe wet bepaalt ook dat asielzoekers geïnformeerd moeten worden over hun rechten en plichten. Hiervoor ontwikkelde Fedasil een brochure in tien talen. De dienst Dispatching zal deze brochure vanaf 1 juni 2007 meegeven aan elke nieuwe asielzoeker. De brochure bestaat uit tien informatiefiches. Elk opvangcentrum vult deze brochure verder aan met zijn intern reglement.
Europese richtlijn
De opvangwet zet de Europese richtlijn (2003/9/EG) van de Raad van 27 januari 2003 tot vaststelling van minimumnormen voor de opvang van asielzoekers in de lidstaten, om in Belgisch recht. In de meeste gevallen bevestigt de wet de praktijk die in België al bestond. De opvangwet streeft naar een eenvormige en gelijke behandeling van asielzoekers. Kwetsbare groepen (minderjarigen, zwangere vrouwen…) krijgen bijzondere aandacht, zodat de opvang wordt afgestemd op hun persoonlijke situatie.
Bron: Fedasil, meer weten: www.fedasil.be